Манастирот св. Наум Охридски

За да не се наруши средновековниот архитектурен амбиент, кулата-посматрачница, не била замислена и изградена како обичен пограничен објект, туку согласно архитектурата на манастирот, како камбанарија, по идеја на познатиот, српски, архитект Момир Коруневиќ, инаку, добар познавач на Нео-Византискиот стил на градење.

Тој за локација ја избрал северноисточната страна на Манастирскиот комплекс. Посматрачницата почнала да се гради од 1925 до 1929-та година и била висока некаде 15 метри, истакнувајќи над околината се со нејзината доминантност и великолепност. На своите четири страни, над партерот со скалите ѕидовите пленат со своите вертикални и хоризонтални орнаменти и единечните прозорци. Орнаментите се различни на сите четири ѕида, со што се постигнува извесна ,,разиграност’’. Горниот дел на кулата завршува со пет прозорци на секоја страна, а над нив се редат конзоли од каде започнува посматрачничикот простор, со седум мали прозорци на сите страни. Врвот од покривот го краси маркантен крст.
Се заедно, оваа кула посматрачница успешно, се вклопува во манастирскиот конплекс и го претставува авторот, познат, и по тоа што бил фасциниран со традиционалните-народни елементи на градење и на својствен начин, ги репродуцирал низ својот творечки опус. Така, помеѓу долниот и горниот дел на посматрачицата, доминира потесен дел со што очигледно е влијанието на охридската урбана архитектура.

За жал, кулата не останала со долг век, зашто по ослободувањето некоја година потоа била урната под изговор дека таквата градба потсетува на ,,Поробителот’’! Колку е тоа оправдано тоа е дискутабилно, но штетата е очигледна!
Имено, ако кулата беше сочувана, освен граничарската функција на посматрачница во тоа време, денес ќе ја имаше функција, со мали преправки, на канбанарија-посматрачница од каде посетителите-туристи ќе имаа неповторлив панорамски поглед на целата околина заедно со феноменот на текот на реката Дрим како ја пересекува мирната езерската површина спрема неговата средина. Но, исто така и возбудливата појава, во моментите на невреме, кога мирните езерски води за миг побеснуваат и некаде кај селото Трпејца, по силата на различниот воздушен притисок, во вид на гејзери ,,изригнуваат’’ на голема височина!

Денес од сето тоа нема ништо и посетителите на манастирот можат ,,да уживаат’’ во убавините на езерото и околината, само во висина на очите со просечен ефект.

За големата загуба на еден извонреден објект говорат и фотографиите од времето на неговото краткотрајно постоење!…
Штета!

фото: Гранична кула посматрачница св Наум