ПОЕЗИЈАТА ЗА ДЕЦА НА АЛЕКСАНДАР ПОПОВСКИ!

Во Градската библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје, на 12 април (среда) 2017 година, во Спомен-собата на Миладиновци се одржа промоцијата на книгата „И по стопати“ од Александар Поповски, која ја доби наградата за најдобра книга за деца и млади „Ванчо Николески“ на Друштвото на писатели на Македонија за 2016 година. Книгата  ја промовираше Виолета Танчева-Златева, а стихови од наградената книга читаа ученици од основното училиште „Коле Неделковски“ од Скопје.

Во продолжение ви го пренесуваме во целост промотивниот текст на Виолета Танчева-Златева

„И ПО СТОПАТИ“ – СТИХОВИ КОИ ЗРАЧАТ СО ЖИВОТНА РАДОСТ И УБАВИНА

Александар Поповски е сестран автор. Досега има објавено 30-тина книги за деца: поезија, кратка проза и романи, потоа 3 романи и 2 книги кратка проза за возрасни, 20-тина стихозбирки за возрасни, книги со хаику, избори, антологии, преводи и препеви. Освен тоа, тој е почесен мајстор на проблемскиот шах, создава шаховски проблеми и многу од ваквите негови композиции се објавуваат во специјализирани списанија во многу земји во светот. Се разбира, повеќето од вас го знаат сето ова, но јас го истакнувам затоа што сите тие негови интереси и животни преокупации се огледаат и во поезијата што ја пишува за деца.

Токму така! Александар Поповски не му се обраќа на детето читател како на некој што е мал и затоа недораснат за светот и за негово осознавање. За него детето е еден мал човек со богат духовен свет и тој се однесува кон него како со рамноправен на себе. Затоа повеќето негови песни звучат условно кажано „недетски“ и лесно си го наоѓаат патот до читателите, зашто детето умее да препознае кога го сметаат за важно и дораснато да ги слушне и разбере поетските пораки.

Повеќето од ваквите песни слободно можат да се сместат и во збирки за возрасни. Такви се на пример, „Предвечерен дожд“, „Пустинска жед“, „Нова книга“, „Сликар и пролет“…

За Александар Поповски најважна од сѐ е пораката што сака да му ја пренесе на детето. Затоа тој ги одмерува зборовите и внимава да имаат смисла, да не бидат празнословие од кое звучи само римата. Во многу песни тој си поигрува со нив редејќи ги едноподруго оние што се римуваат, одржувајќи ни на тој начин вистинска лекција за тоа дека поезијата за деца нужно не подразбира подведување под римувањето на стиховите за да им биде допадлива на децата. Читајќи ги таквите стихови, имам чувство дека Александар и како да ги укорува оние автори кои строго се држат до тоа правило, занемарувајќи ја понекогаш смислата на кажаното, упростувајќи го до крајни граници или пак извртувајќи го значењето на целата песна само за да се задржи ритамот во нижењето на зборовите или римувањето на крајните зборови или слогови. Еве едно такво место од песната „Слон“:

Слон, тон, бонтон,

вагон, тритон, неутрон,

сифон, он, камелеон,

милион, билион…

Тој може да продолжи да реди уште многу такви зборови кои се римуваат со слон, но и со толку доволно ни ја пренесува пораката, па на крајот самоиронично извикува:

Пардон, пардон!

Нема резон!

 

Тој резонот го наоѓа во тоа што со едноставни зборови ги опева едноставните работи што го прават убав овој наш свет, убавина поради која вреди да се живее и поради која „И прост и поет / плетат сонет!“ Сѐ во тој свет е поврзано, се претопува и преточува едно во друго. Сите ние сме дел и од ветрот, и од цветот, и од пената на езерската вода која се вселува во нас со своето гргорливо шумолење. Згора на тоа, увото на поетот е сечујно, а окото севидливо, па заедно со него можеме да го чуеме разговорот на двете капки допжд што сакаат да станат снегулки за да ги израдуваат децата, можеме да го почувствуваме пркнувањето на кокичето во раната и уште недоразбудена пролет, крцкањето на старото дрво како паѓа кутнато од ветрот, мравите кои од утро до мрак ги полнат своите домови со храна, малите риби кои си играат во свежата вода…

Се разбира, центарот на тој свет е детето. Тоа е самото еден мал универзум кој плени со својата едноставност, со трезвениот поглед на светот, со богатите мечти и неповторливи размисли за уредувањето на тој и таков свет кој ни е единствениот што го имаме за да го поминеме животот во него. Згора на тоа, детето и самото за себе мисли дека е центар на светот, зашто животот на сите негови блиски и сакани се врти околу него. Па така, во песната „Кој е сончоглед“, детето ќе рече:

Вистина, сонцето цел ден ме пече,

но тоа по мене се врти и гледа.

Сонцето е мојот сончоглед!

Тоа е свет исполнет со чуда но и стравови, со чуденки и прашалници, но и со безброј желби и мечти, свет во кој и паѓањето и плачот се едноставно ука!

Повеќе на наредната страна

Share Button
dare

dare

Уредник на муабет.мк

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена.